Op 13 september staat Wontergem centraal tijdens Open Monumentendag. Honderd jaar nadat Wontergemnaar Lucien Buysse de Tour de France won, vormt zijn verhaal de rode draad door een erfgoedparcours langs monumenten, landschappen, verhalen en ontmoetingen in het dorp. Maar Wontergem heeft nog veel meer te bieden.
Open Monumentendag staat dit jaar in Vlaanderen in het teken van ‘In goede handen’. In Deinze krijgt dat thema een lokale vertaling met ‘Op tour met Lucien’. De focus ligt niet alleen op de legendarische wielrenner Lucien Buysse, maar ook op de vaak verborgen erfgoedparels die we dagelijks voorbijlopen.
Bezoekers kunnen Wontergem ontdekken via een fietstocht van ongeveer zes kilometer langs verschillende erfgoedlocaties. Onderweg maken zij kennis met de Sint-Agneskerk, de unieke dorpsgevangenis Den Amigo, de Vondelbeekvallei, de vroegere vlasnijverheid, de historische hoeve Axelwalle en tal van andere locaties die samen het verhaal van de deelgemeente vertellen. Op verschillende plaatsen zorgen gidsen voor extra duiding en worden uitzonderlijk interieurs opengesteld voor het publiek. Naast het fietsparcours kunnen bezoekers deelnemen aan een gegidste dorpswandeling. Die neemt hen mee langs markante plekken in het dorpscentrum en laat zien hoe grote en kleine verhalen samen het karakter van Wontergem bepalen. Hiervoor is vooraf inschrijven vereist.
“Wat mij treft aan Wontergem zijn de mensen achter de verhalen. Honderd jaar na de Tourzege van Lucien Buysse leeft zijn erfenis nog altijd voort omdat inwoners, verenigingen en vrijwilligers ze blijven vertellen. Open Monumentendag toont hoe een gemeenschap haar geschiedenis bewaart, koestert en doorgeeft. Wontergem toont hoe een dorpsgemeenschap haar verleden levend houdt en tegelijk blijft bouwen aan een toekomst”, zegt Bart Van Thuyne, schepen van Onroerend Erfgoed.
Het programma brengt zowel bouwkundig, landschappelijk als sociaal erfgoed samen. Bezoekers ontdekken de neoromaanse Sint-Agneskerk, historische dorpswoningen, de bijzondere begraafplaats en erfgoedtechnieken onder de aandacht, maar ook de natuur van de Vondelbeekvallei en sporen van vroegere economische activiteiten zoals de vlasnijverheid, de melkerij en de molensite waar Lucien Buysse als jonge molenaarsknecht actief zou zijn geweest, passeren de revue.
“De kracht van Wontergem zit in de vele erfgoedparels die samen het verhaal van het dorp vertellen. Tijdens Open Monumentendag verbinden we die plekken in één parcours en tonen we hoe rijk het erfgoed van deze deelgemeente werkelijk is. Dankzij de inzet van inwoners, vrijwilligers, verenigingen en erfgoedzorgers blijven deze plaatsen levendig en kunnen we dit waardevolle verleden doorgeven aan toekomstige generaties”, aldus burgemeester Rutger De Reu.
Naast de erfgoedbezoeken zijn er ook enkele randactiviteiten. Zo brengt acteur Nick J. Hollevoet een teaser van zijn voorstelling L’Homme sans soif, waarin Lucien Buysse zelf aan het woord lijkt te komen. In de Sint-Agneskerk verzorgt Dominiek Simoens demonstraties op het historische orgel, dat van dichtbij kan worden bekeken. Open Monumentendag in Wontergem wordt zo een ontdekkingstocht langs plaatsen, personen en verhalen die de deelgemeente hebben gevormd en die vandaag nog steeds in goede handen zijn.
Open Monumentendag 2026 vindt plaats op zondag 13 september in Wontergem. Meer informatie is te vinden via www.deinze.be/openmonumentendag.